Een woning met energielabel F of G volgens het energieprestatiecertificaat (DPE) heeft niet alleen hoge verwarmingskosten. In de zomer wordt het er te warm, in de winter dringt vocht naar binnen en het hele jaar door is de ventilatie gebrekkig. Een energetische renovatie pakt deze drie problemen tegelijk aan, niet één voor één.
Sinds 1 juli 2025 schrijft het besluit voor grootschalige renovaties met subsidie een verbetering van minstens twee energielabels voor, evenals de aanpak van minstens twee onderdelen van de gebouwschil. Eén muur isoleren of een cv-ketel vervangen is niet langer voldoende om voor subsidie in aanmerking te komen. Deze regeling stimuleert een samenhangende aanpak van de werkzaamheden.
Prioriteit geven aan werkzaamheden op basis van het DPE-label en zomercomfort
Heb je weleens gemerkt dat een appartement onder het dak vanaf juni onleefbaar wordt, terwijl het er in januari ijskoud is? Dit soort woningen heeft twee urgente problemen: warmteverlies via het dak in de winter en oververhitting door zonnestraling in de zomer. Het ene aanpakken zonder het andere op te lossen, betekent dat je maar de helft van het probleem verhelpt.
In de officiële documenten over subsidies worden inmiddels ook werkzaamheden genoemd die specifiek het zomercomfort verbeteren. Concreet betekent dit dat zonwering en dakisolatie net zo zwaar meetellen als de vervanging van de verwarming bij de berekening van de energiebesparing.
Voor verhuurders is de druk dubbel zo groot. De regelgeving voor minimale energieprestaties verbiedt geleidelijk de verhuur van energieverslindende woningen. Renovatie maakt dus deel uit van een tijdschema om aan de eisen te voldoen, naast het verbeteren van het comfort voor de bewoners. Gespecialiseerde partijen begeleiden dit totaaltraject, zoals te zien is op https://www.3ehabitat.fr, waar verschillende vakgebieden op het gebied van renovatie samenkomen.
Hoe bepaal je waar je moet beginnen? Een energieaudit brengt de onderdelen met het hoogste energieverbruik in kaart. Maar je moet de woning ook in de praktijk bekijken: noteer welke kamers in de zomer oververhit raken, voel in de winter welke muren koud aanvoelen en controleer of de ventilatie nog goed werkt na eerdere werkzaamheden om de woning luchtdichter te maken.

Thermische isolatie en ventilatie: twee onlosmakelijk verbonden werkzaamheden
De isolatie verbeteren zonder de ventilatie aan te pakken, betekent dat je een luchtdichte woning creëert die niet meer ademt. Vocht hoopt zich op, er ontstaat schimmel en de luchtkwaliteit gaat achteruit. Op papier verbetert het thermische comfort, maar het wooncomfort neemt af.
Het besluit voor grootschalige renovaties stelt eisen aan de efficiëntie en prestaties van balansventilatiesystemen met warmteterugwinning. Dat is geen toeval: het thermische comfort verbeteren ten koste van de binnenluchtkwaliteit is een veelvoorkomende valkuil.
De rol van balansventilatie met warmteterugwinning
Een balansventilatiesysteem met warmteterugwinning gebruikt de warmte van de afgevoerde lucht om de binnenkomende lucht voor te verwarmen. In de winter beperkt dit het warmteverlies door luchtverversing. In de zomer hebben sommige modellen een bypass, waardoor de koele nachtlucht naar binnen kan zonder door de warmtewisselaar te gaan.
De combinatie van isolatie en ventilatie levert een meetbaar effect op:
- Isolatie van muren en dak beperkt de warmte-uitwisseling met buiten, waardoor de binnentemperatuur de hele dag stabiel blijft
- Balansventilatie met warmteterugwinning ververst de lucht zonder koude tocht of warmteverlies, zodat het ademcomfort behouden blijft
- Buitenzonwering (luiken, zonneschermen) voorkomt dat directe zonnestraling de gevels opwarmt en vormt een aanvulling op de isolatie aan de binnenzijde
Afzonderlijk levert elke maatregel een gedeeltelijke verbetering op. Pas samen zorgen ze het hele jaar door voor een comfortabele woning.
Verwarming en warmwaterproductie: kies het juiste systeem na de isolatie
Een klassieke fout is om als eerste de cv-ketel te vervangen. Een slecht geïsoleerde woning heeft veel verwarmingsvermogen nodig. Als je daarna isoleert, is het nieuwe systeem overgedimensioneerd, minder efficiënt en duurder in gebruik.
Professionals adviseren een vaste volgorde: eerst de warmtevraag verlagen (isolatie, ventilatie) en daarna de warmteproductie afstemmen op die lagere vraag. Een lucht-waterwarmtepomp of een gecombineerd zonnesysteem werkt bijvoorbeeld beter in een gebouw dat al energiezuinig is.
Welk systeem past bij de woning?
De keuze hangt af van de indeling van het gebouw en het bestaande distributiesysteem. Enkele richtlijnen:
- Een woning met radiatoren op warm water is geschikt voor een lucht-waterwarmtepomp, die de cv-ketel vervangt zonder dat het leidingcircuit hoeft te worden aangepast
- Een huis met veel zon kan thermische zonnepanelen gebruiken om een deel van het sanitair warm water te leveren
- In een appartement zijn de mogelijkheden vaak beperkt tot individuele oplossingen (lucht-luchtwarmtepomp, warmtepompboiler), tenzij de vereniging van mede-eigenaars een collectief meerjarenplan voor werkzaamheden opstart
Door de verwarming pas na de isolatie te dimensioneren, voorkom je overdimensionering en verlaag je de totale projectkosten.

Herberekening van het DPE en financiële steun: wat verandert er concreet?
De herberekening van de coëfficiënt voor elektriciteit in het DPE heeft het energielabel van sommige elektrisch verwarmde woningen veranderd, zonder dat er werkzaamheden zijn uitgevoerd. Een woning met label F kan label E krijgen, wat gevolgen heeft voor de verplichtingen van de verhuurder en de subsidiemogelijkheden.
Deze herindeling mag geen reden zijn om werkzaamheden uit te stellen. Een beter DPE-label op papier verandert niets aan het werkelijke comfort van de bewoners. De muren blijven koud, de ramen blijven beslaan en de woning raakt in de zomer nog steeds oververhit.
De huidige subsidies, waaronder MaPrimeRénov’, geven de voorkeur aan grootschalige renovaties waarbij meerdere onderdelen tegelijk worden aangepakt. Om hiervoor in aanmerking te komen, moet de woning minstens twee energielabels verbeteren en moeten minstens twee onderdelen van de gebouwschil worden aangepakt. De financiering wordt dus opgebouwd rond een totaalproject, niet rond een reeks kleine, losstaande maatregelen.
Een woning die op samenhangende wijze is gerenoveerd, wint aan vastgoedwaarde, dagelijks comfort en naleving van de regelgeving. Deze drie resultaten beginnen bij hetzelfde: een eerlijke diagnose, een logische volgorde van werkzaamheden en maatregelen die samen worden uitgevoerd in plaats van afzonderlijk.



